Powiedziała, że nie żałuje

Autor: Tommi Kinnunen

Seria: Seria Dzieł Pisarzy Skandynawskich

Przekład: Sebastian Musielak

Dane podstawowe

  • Data premiery: 2023-01-11
  • Rok wydania: 2023
  • Liczba stron: 320
  • Oprawa: Twarda
  • ISBN: 9788367551984
Cena:
41,18 zł 54,90 zł
Produkt dostępny
Cena:
32,18 zł 42,90 zł
Produkt dostępny

Opis książki Powiedziała, że nie żałuje

PRZENIKLIWE I ZASKAKUJĄCE SPOJRZENIE NA WOJNĘ OCZAMI KOBIET.

Obie decyzje, o pozostaniu i ruszeniu w dalszą drogę, były tak samo trudne, choć wymagały od kobiet innego rodzaju siły. Jednakowo trudno było patrzeć na coraz słabiej widoczne plecy tych, które poszły dalej, co na niknące na tle krajobrazu sylwetki tych, które zostały.

 

Jest wiosna 1945 roku, świat zmienia się nieodwracalnie. Na granicy norwesko-fińskiej pięć kobiet wyrusza z obozu jenieckiego w kierunku Finlandii. Wędrując przez zniszczone tereny Laponii, widzą brutalne skutki wojny, która odcisnęła piętno na miejscowych krajobrazach i ludności. Zmieniła też bohaterki. Kilka lat wcześniej każda z nich znalazła się na życiowym zakręcie. Połączyły je przypadkowość losu i wspólne doświadczenie, które uznano za zdradę. Poczucie wstydu miesza się ze świadomością, że wędrówka wiedzie nie tylko w rejony, gdzie każdy źle postawiony krok będzie kosztował życie, ale i w głąb siebie.

To opowieść o utracie domu, kraju i tożsamości. O tym, czy możliwe jest życie po klęsce, kiedy nie ma dokąd wracać i nie wiadomo, czy ci, których się kiedyś kochało, wciąż na nas czekają.

 

Tommi Kinnunen oddaje głos kobietom i pokazuje zupełnie nową perspektywę wojennych przeżyć. „Powiedziała, że nie żałuje” to niezwykła i trudna herstoria. Opowieść zapomnianych i wzgardzonych, w których świecie nic nie jest czarno-białe.

Agnieszka Jankowiak-Maik, Babka od histy

Urzekająco delikatna i wyjątkowo mocna powieść, która wciąga i nie pozwala się zatrzymać.

Olga Wiechnik

Tak antywojennej w swej wymowie i tak jednocześnie kameralnej książki o absurdzie wojny chyba jeszcze nie czytałem. „Powiedziała, że nie żałuje” to historia o tym, jak poszukuje się utraconej ojczyzny – tej utraconej realnie i tej, której wizerunek trzeba na nowo stworzyć w wyobraźni oraz mentalności.

Jarosław Czechowicz, Krytycznym Okiem

Kinnunen przywraca historie zarówno pojedynczych istnień, jak i zbiorowości. Oddaje głos kobietom, które zdecydowały się wziąć sprawy w swoje ręce, zadecydować o sobie - nie do końca mając zapewne świadomość, że jedna, czasem mało przemyślana decyzja, na zawsze wpłynie na całe dalsze ich życie.

Michał Nogaś

O autorze

Dane szczegółowe

Data premiery: 2023-01-11
Rok wydania: 2023
Liczba stron: 320
Oprawa: Twarda
ISBN: 9788367551984

Opinie o książce Powiedziała, że nie żałuje, Tommi Kinnunen

5

Jolanta Bugała-Urbańska

01.08.2023

Kobiety w drodze. Tak najkrócej można opisać powieść Tommiego Kinnunena „Powiedziała, że nie żałuje” wchodzącą w skład „Serii Dzieł Pisarzy
Skandynawskich”, ale myślę, że nawet jeśli wyjątkowo bym się rozpisała nie byłabym w stanie oddać emocji towarzyszących mi przy lekturze tej opartej częściowo na faktach historii sięgającej wiosny 1945 roku i końca wojny lapońskiej. Spojrzenie na wojnę oczami kobiet, których sytuacja zmienia się wraz z podejmowanymi przez rządzących decyzjami nie jest zbyt częste w literaturze wojennej gloryfikującej męskie bohaterstwo. Dziś Finlandia jest sprzymierzona z Niemcami, a jutro już nie jest. Pracujące dla niemieckiego wojska Finki dziś są kucharkami, szwaczkami i pielęgniarkami, jutro zostają okrzyknięte zdrajczyniami i „szwabskimi k*rwami”. "Dlaczego czyny mężczyzn usprawiedliwia się rozkazami z góry, a kobiety obarcza się odpowiedzialnością indywidualną?" pyta autor we wstępie i w powieści próbuje odpowiedzieć na to pytanie. Bohaterkami historii jest pięć kobiet, wspierających swoją pracą i towarzystwem wycofujących się Niemców aż do momentu opuszczenia przez nich Norwegii. Pozostawione same sobie obawiają się nie tylko nadciągającej Armii Czerwonej, ale i tego co zastaną po powrocie do domów. Jednak, gdy mają wybór pomiędzy dalszym pobytem w obozie jenieckim a pełną niebezpieczeństw wędrówką do Finlandii, wybierają tę drugą opcję. I tu zaczyna się ich podróż zdominowana niepewnością i strachem, naznaczona ciągłym głodem i nieludzkim zmęczeniem, której celem w pewnym momencie staje się postawienie kolejnego kroku, i jeszcze jednego. Kieruje nimi wola przetrwania, ale ich myśli zatruwają obawa przed tym co zastaną u celu i refleksja nad ich udziałem, choć pośrednim, w nazistowskich zbrodniach. Potrafią jednak czerpać z tej wspólnej wędrówki, z własnego towarzystwa. Cieszyć się ze znalezionej puszki z jedzeniem czy z możliwości skorzystania z sauny. Każda z tych kobiet ma własną historię. Inne powody przywiodły je w to miejsce i inne zmotywowały do powrotu. Co czeka je u celu podróży? Lekki styl autora sprawił, że mimo poruszanej trudnej tematyki książkę przeczytałam w jeden wieczór, a opowieść wciągała mnie z każdą stroną coraz bardziej. Im lepiej też poznawałam bohaterki i ich motywy, tym bardziej chciałam poznać zakończenie tej historii. I podobnie jak one przekonałam się, że w życiu często bardziej wartościowa jest sama droga, niż jej cel.
4

Monika Bruder

12.02.2023

Tommi Kinnunen "Powiedziała, że nie żałuję" w tłumaczeniu Sebastiana Musielaka. Rozpoczynając tę książkę uświadomiłam sobie ile człowiek
jeszcze nie zna faktów z czasów II wojny światowej. Akcja książki dzieje się w Finlandii, na terenie, której stacjonowały wojska żołnierzy hitlerowskiej armii. Część fińskiej ludności cywilnej zaciągnęła się do pracy u nazistów. Kobiety często żyły z żołnierzami, które przez to po wojnie były źle traktowane i naznaczone piętnem wojny. W trakcie wycofywania się wojsk niemieckich, palono wszystkie domy, kościoły i szkoły, Laponia przybrała krajobraz opustoszenia i zgliszczy, całkowicie zrównany z ziemią. Bohaterami książki jest pięć kobiet, które wyruszają w pieszą wędrówkę do swoich domów, w okolice Rovaniemi, uwolnione dzięki łaskawości mężczyzny, który transportował je z obozu jenieckiego. I tu pojawia się dylemat polegający na tym czy ruszyć w drogę, czy zostać i oddać się władzy tłumacząc się i składając zeznania, kim i co się robiło w czasie wojny. Każdy musi dokonywać wyborów, o których po czasie może powiedzieć czy były dobre, czy złe. Stąd, ten tytuł książki. Kobiety wędrując zmagają się z głodem, bólem, zimnem, tak naprawdę z prawdziwym cierpieniem.Klimat Laponii jest niezwykle trudny, co sprawia, żę wędrówka jest wyczerpująca. Z każdym etapem podróży, ubywa którejś, najpierw zostaje Aili, z powodu braku sił, na dalszą podróż, potem odłącza się Siiri i Katri, które podążają w swoje rodzinne strony. Na końcu swej wędrówki zostają Irene i Veera, które próbowały również powrócić do swoich domów, już prawie im się to udało, jednak znowu powstały pewne okoliczności, o których musicie przeczytać sami. W trakcie podróży musiały przestać wyobrażać sobie smutek i żal tych ludzi wypędzanych ze swoich domów, musiły jedynie myśleć, o tym, żeby przetrwać. Jednak nikt tak naprawdę nie może zajrzeć do wnętrza drugiego człowieka i zobaczyć jego ból. Przez cały czas towarzyszył im strach o swoją przyszłość, jak i czy w ogóle przyjmą ich rodziny i krewni. Tak naprawdę czytelnik zostaje zmuszony do zastanowienia się, czy po takich traumatycznych przeżyciach, człowiek jest zdolny do powrotu do zwykłej codzienności, do prostych czynności, do funkcjonowania z drugim człowiekiem. Autor pisze, że czas wyjątkowy rodzi wyjątki. Historia tych kobiet zostanie ze mną na pewno na jakiś czas, bez oceniania ich, bo nigdy nie wiemy jakbyśmy się zachowali w tak esktremalnych warunkach.
5

vbookv

10.02.2023

„Powiedziała, że nie żałuje” to opowieść o wojnie ukazanej oczami kobiet, o których świat już dawno zapomniał. To historia inna
niż wszystkie, które znamy, a z pewnością inna od tych, które ja znalałam do tej pory. Tommi Kinnunen stworzył fikcję literacką, opierając się na faktach i prawdziwych historiach, przedstawił zapomniany fragment historii w pełni poświęcając go kobietom. To powieść o finałach wracających po wojnie do kraju, z którego wcześniej zmuszone były uciec za Niemcami by przetrwać. Powrót do domu - przez zimowe lasy Laponii, która podczas wojny została zrównana z ziemią - budzi w nich skrajne emocje i obawę przed tym, jak zostaną przyjęte. Bo fiński żołnierz strzelający do ludzi nie budzi w społeczeństwie żadnego zastanowienia, jednak moralność kobiet opuszczających ojczyznę wraz z wrogiem jest w tym świecie mocno kwestionowana. Kinnunen tworzy pełną milczenia i niedomówień powieść drogi, w której kobiety im dłużej idą, tym większy niepokój czują. Autor poświęca duże pole na kreację psychologiczną bohaterem, poddając je wewnętrznym przemianom i ukazując ich niepewne uczucia. Nie było w tej książce ani jednego fragmenty, którym mogłabym się znudzić, a jej zakończenie tylko utwierdziło mnie w przekonaniu, że „Powiedziała, że nie żałuje” jest kolejną książką z prozy skandynawskiej ukazującą fenomen tamtej literatury. To surowa i oszczędna w opisach, a jednocześnie tętniąca emocjami lektura, która trafia do moich tegorocznych ulubieńców.
5

Katarzyna wogrodzieliter

11.01.2023

Wojna lapońska, a właściwie jej druzgocące konsekwencje stały się literackim tłem dla książki Tommi Kinnunena. "Powiedziała, że nie żałuje" wychodzi
jednak poza dobrze znane i utarte schematy. Kinnunen nie opisuje konfliktu zbrojnego, lecz przedstawia wojnę oczami kobiet – Finek, które po kapitulacji Niemiec wracały pieszo z Norwegii do porzuconych domów w Finlandii – i spotykały się z nienawiścią i społecznym ostracyzmem. Ciekawe zatem jest nie tylko historyczne tło i kobieca perspektywa, ale również kwestie dotyczące moralności, współudziału oraz odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej. W książce Kinnunena kobieca siła, poczucie winy, trudne decyzje i niepewność jutra splatają się ze sobą tworząc przejmującą opowieść drogi. Pięć kobiet odbywa powojenną wędrówkę: dosłownie – przemierzając zrównaną z ziemią Laponię; i metaforycznie – zaglądając w głąb własnego serca. Pięknie napisana i wartościowa książka – bez moralizowania, a z dużą dozą literackiego talentu, psychologicznej przenikliwości oraz ludzkiej wrażliwości i otwartości. To kobieca opowieść o utraconej ojczyźnie i tożsamości oraz trudnych powrotach. A dla mnie także o różnych odcieniach samotności – egzystencjalnych wątpliwościach, przypadkowości losu i próbie przejęcia nad nim kontroli. Tommi Kinnunen dotyka niezagojonych ran i oddaje głos kobietom – warto poznać ich historie. Wspaniała książka. Zostanie ze mną dłużej (i z pewnością trafi na listę ulubieńców 2023). Warto przeczytać, polecam.

Podsumowanie

1
x0
2
x0
3
x0
4
x1
5
x3
4,75

Bestsellery