Szwedzka pisarka, krytyczka i tłumaczka Gun-Britt Sundström (ur. 1945) jest autorką 16 książek, a jej największym sukcesem literackim pozostaje powieść „Zostańmy przyjaciółmi” („Maken”, 1976), która wciąż inspiruje nowe pokolenia czytelników. Książka, po raz pierwszy przetłumaczona na język angielski w 2025 r., stała się międzynarodowym fenomenem i sprzedała się w ponad milionie egzemplarzy. Zdobyła także status kultowej pozycji analizującej relacje partnerskie, miłość i indywidualność w kontekście zmian społecznych lat 60. i 70. XX w.
Powieść opowiada o związku Martiny i Gustava, studentów w Sztokholmie, którzy debatują nad znaczeniem zaangażowania, małżeństwa i osobistej wolności. Książka opowiada o tym, co dzieje się między „chcę być z tobą” a „nie chcę być przez ciebie posiadana”. Akcja toczy się w czasach społecznych przemian: od rewolucji językowej przez aktywizm i dostęp do antykoncepcji, a główna bohaterka walczy z narzuconymi rolami partnerki, żony i matki.
Sundström nie określa tej powieści jako feministyczny manifest, lecz głęboką, moralną analizę relacji i tożsamości. Styl jej prozy łączy wnikliwość obserwacji z subtelnym humorem, co sprawia, że książka „Zostańmy przyjaciółmi” pozostaje aktualna i poruszająca również dla współczesnych czytelników.
Dlaczego warto przeczytać „Zostańmy przyjaciółmi”?
- Ponadczasowa opowieść o miłości i autonomii
Gun-Britt Sundström pokazuje, że napięcie między bliskością a niezależnością nie traci aktualności. Dylemat Martiny: jak kochać, nie rezygnując z siebie, wybrzmiewa dziś równie mocno, jak w latach 70. - Antymałżeński manifest czy subtelna analiza relacji?
Choć książkę często określa się jako „antymałżeńską”, to przede wszystkim przenikliwa, psychologiczna analiza związku. Autorka nie daje prostych odpowiedzi, zamiast tego stawia pytania o równość, oczekiwania i społeczne role kobiet i mężczyzn. - Kultowy status i milion sprzedanych egzemplarzy
Powieść sprzedała się w ponad milionie egzemplarzy na całym świecie i stała się literackim fenomenem w Szwecji. Jej międzynarodowy powrót, m.in. dzięki publikacjom w „The Guardian” i „Financial Times”, potwierdza, że to klasyka, która przemawia do nowych pokoleń, nie bez powodu wydawana w linii wydawniczej Penguin Classics. - Inteligentny styl i ironia
Sundström łączy eseistyczną refleksję z subtelnym humorem. Dialogi bohaterów są błyskotliwe, pełne napięcia i emocjonalnej prawdy, co sprawia, że książkę czyta się jak intymny zapis myśli. - Lektura dla współczesnych kobiet i mężczyzn
„Zostańmy przyjaciółmi” to książka dla tych, którzy zastanawiają się, czym dziś jest partnerstwo. To nie tylko historia miłosna, ale też opowieść o dojrzewaniu do własnych wyborów bez względu na presję społeczną.
Autorka została uhonorowana m.in. Helga Prize (2019) za językową wrażliwość i dystans, a jej dzieło zyskuje uznanie krytyków na całym świecie, plasując się w kanonie literatury przełamującej stereotypy dotyczące miłości i związków.
